İnebolu Güveci

Türk Kastamonu Mutfağı

Et Yemekleri » İnebolu Güveci

İnebolu Güveci malzemeleri;

Çorum Soğanı 600 Gr.
Taşköprü Sarımsağı 2 Baş
Yeşil Sivribiber 150 Gr.
Tane Karabiber İstenilen Miktarda
Tuz 1 Yemek Kaşığı Dolusu
Salça 2,5 Yemek Kaşığı
Dana Kaburga Ve Kol Kısmı 2,5 Kg.
Patates 1,250 Kg.
Defne Yaprağı 4-5 Yaprak

İnebolu Güveci uygulama aşamaları;

İnebolu Güveci;

Doğranmış kuşbaşı etler tencereye konur ve orta ateşte kavrulur.
Et kavrulurken suyu çekmeye başlayınca (ortalama 45 dakika) üzerine soğan, sarımsak, karabiber, sivribiber doğranır, Defne Yaprağı eklenir ve malzemeler ölmeye yüz tutmaya yakın kısık ateşte kavrulur.
Sonrasında salça ilave edilir.
Salçayı fazla kavurmamak gerekir.
O sırada gulaş et büyüklüğünde küp küp doğranan patatesler de yemeğe ilave edilir ve 1 dakika kadar kavrulur.
Ardından, etin üzerine 2 parmak çıkacak biçimde sıcak su eklenir ve yemek çömleğe boşaltılır.
Yağlı kâğıtla ağzı kapatılır.
Ekmek fırınında, ekmek pişirilmesi sonlandıktan sonra fırın tavında 4-5 saat kadar pişer.
Ev fırınında ise 180 derece sıcaklıkta 3,5 saat kadar pişirilir.
Hemen yenecekse çömlekten tabaklara servis edilir, fakat eğer restoranda yenecekse ocağın üzerinde ince bir saca oturtulur, böylece sonrasında da yenebilir.

Hikâye ve Tarihçe

Protein açısından zengin olan et aynı zamanda tok tutma özelliğine de sahip önemli bir besindir.
Bu nedenle, İnebolu Güveci günümüzden yaklaşık 90 yıl önce limana yanaşan gemilerde çalışan işçiler tarafından tüketilirmiş.
Günümüz çağdaş yükleme ve boşaltma olanaklarının olmadığı bu yıllarda gemilere yükler beden işçileri tarafından yüklenir ve indirilir imiş.
O gemilerde çalışan insanlar genelde iri yapılı insanlarmış.
Bu yapılarına rağmen gemilere halatlarla çıkarlarmış.
Yaptıkları iş yüksek kalori gerektiren güç ve yorucu bir iş olduğundan sabahları İnebolu Güveci yaparlar ve İnebolu’nun delikli pidesiyle yerlermiş.
Bu yemek onları uzun süre tok ve zinde (enerjik) tutarmış.

İnebolu Güveci, Kastamonu’nun sahil ilçesi İnebolu’ya özgü, Türkiye genelindeki diğer güveçlerden çok farklı bir tüketim kültürüne ve hazırlık sürecine sahip, coğrafi tescilli dumanı üstünde bir başyapıttır. [1, 2]

Bu yemeğin en şaşırtıcı ve ezber bozan özelliği, sabah kahvaltısında tüketilen bir yemek olmasıdır. İnebolu’da güveç sabahın ilk ışıklarında (saat 05:00 - 06:00 gibi) fırından çıkar ve yerel lokantalarda en geç saat 10:00 - 11:00 civarında tamamen tükenir. [1, 2]

Neden Sabah Tüketilir? (Tarihi Hikayesi)

Bu geleneğin kökeni asırlar öncesine, İnebolu'nun Karadeniz'in en hareketli ticaret limanlarından biri olduğu dönemlere dayanır. O dönemlerde, limana yanaşan ticaret gemilerine yük taşıyan denk kayıkçısı hamalları, çevre köylerden gece saatlerinde yürüyerek ilçeye varırlardı. Ağır deniz ve liman işçiliğinde ihtiyaç duydukları yüksek enerji ve proteini sağlamak amacıyla, sabaha karşı taş fırınlarda pişen bu bol etli, sıcak güveci kaşıklayıp işe öyle başlarlardı. O günden beri İnebolu'da güveç, güne zinde başlamak için sabah erkenden yenir. [1]

İnebolu Güvecinin Önemli Özellikleri

Uzun ve Ağır Pişme: Güveç, toprak kaplar (caba) içerisinde taş fırınlarda odun ateşinin közünde akşamdan sabaha kadar (yaklaşık 4-5 saat) ağır ağır pişirilir. [1]
Etin Dokusu: Genellikle orta yağlı dana veya kuzu kuşbaşı et kullanılır. Uzun süre kendi suyunda ve buharıyla piştiği için etler lokum kıvamına gelir. [1, 2, 3]
Sarımsak ve Defne Yaprağı: Bölgenin meşhur sarımsağı bütün dişler halinde eklenir. İçine atılan defne yaprakları ise yemeğe nefis bir koku verir ve etin ağırlığını dengeler. [1, 2]
Minimum Su: Güveç pişerken dışarıdan çok az su eklenir. Esas lezzetini etin kendi suyu ile tabana yerleştirilen arpacık soğan ve patateslerin özleşmesinden alır. [1, 2, 3]

İnebolu Usulü Güveç Tarifi (4-5 Kişilik)

Malzemeler

1 kg orta yağlı dana veya kuzu kuşbaşı et
500 gr patates (iri küpler halinde doğranmış)
2 adet orta boy kuru soğan (veya bolca arpacık soğan)
5-6 diş sarımsak (bütün olarak)
2 yemek kaşığı domates salçası
2-3 adet defne yaprağı
1 tatlı kaşığı Tuz , karabiber, pul biber
Üzerini kapatmak için yağlı kağıt [1, 2, 3]

Hazırlanışı

Malzemeleri Sıralayın: Toprak güveç tenceresinin en altına eti yerleştirin. Üzerine yemeklik doğranmış soğanları (veya bütün arpacık soğanları), diş sarımsakları ve iri doğranmış patatesleri ekleyin. [1, 2, 3]
Sosu Ekleyin: Salçayı baharatlar (Tuz , karabiber, pul biber) ve çok az sıcak su ile açarak güvecin üzerine gezdirin. Defne yapraklarını malzemelerin arasına sıkıştırın. [1, 2]
Kapatın ve Pişirin: Güveç kabının ağzını hava almayacak şekilde önce yağlı kağıtla sıkıca kapatın, ardından kapağını örtün. [1]
Ev ortamında fırının en alt rafında, 180-200 derece ısıda etler tamamen yumuşayana kadar yaklaşık 2,5 - 3 saat pişmeye bırakın. (Orijinali taş fırınlarda köz ısısında tüm gece pişer.). [1]