Erzincan Tulum Peyniri

Türk Erzincan Mutfağı

Pratik Bilgiler » Erzincan Tulum Peyniri

Erzincan Tulum Peyniri malzemeleri;

Koyun Sütü (Çiğ)

Erzincan Tulum Peyniri uygulama aşamaları;

Erzincan Tulum Peyniri;

Erzincan tulum peynirinin yapılışı sıcakların başlaması ve ardından koyun sürülerinin yaylalara götürülmesiyle başlıyor.
Yaylalarda koyunlardan elde edilen süt çiğ olarak mayalanıp yaklaşık iki saat sonra ince ve temiz bir bezden yapılmış süzeklere alınıp peynir haline getiriliyor.
Bir gece sonra peynir çadırlarına getirilen tulum peyniri, burada Kemah Tuz u ile Tuz lanıp 10 gün süreyle dinlendiriliyor.
Tuz unu alan peynir, ardından küçük torbalara konulduktan sonra bir hafta ya da 10 gün süreyle üzerine bez örtülüp hava ve toz almaması sağlanarak suyunu tamamen çekmesi için bekletiliyor.
Ardından Kemah Tuz uyla yeniden Tuz lanıp tekrar yeni torbalara sıkı şekilde basılan tulum peynirinin konulduğu bu torbaların ağzı dikiliyor.
Bu şekilde 10 gün daha bekletilip suyu tamamen süzülen peynir, deri veya bidonlara basılmak üzere soğuk hava depolarına naklediliyor.
Bidonlara ve deriye makinelerle veya elle basılan peynir, soğuk havada bir süre bekletilip kıvama geldikten sonra pazara sunuluyor.
Tulum peyniri, doğal maya ve çiğ süt ile yapılması, kendine özgü lezzeti ile diğer peynirlerden farklılık gösteriyor.

Erzincan Tulum Peyniri (Şavak Peyniri), Doğu Anadolu Bölgesi'nin 2000 metreden yüksek yaylalarında otlayan Akkaraman koyunlarının sütünden yapılan, keskin aromalı ve tam yağlı coğrafi işaretli geleneksel bir Türk peyniridir. Türkiye'de 2001 yılından beri tescilli olan bu lezzet, Mayıs 2025'te Avrupa Birliği (AB) coğrafi işaret tescili de alarak uluslararası alanda koruma altına alınmıştır. [1, 2, 3, 4, 5]

Öne Çıkan 4 Temel Özelliği

Sütün Kaynağı: Sadece yüksek rakımlı yaylalardaki 90-100 çeşit aromatik bitkiyle beslenen Akkaraman koyunlarının çiğ sütünden üretilir. [1, 2]
Doğal Maya ve Tuz : Yapımında kuzu şirdeninden elde edilen doğal peynir mayası ve meşhur yerel Kemah kaynak Tuz u kullanılır. [1]
Olgunlaşma Süreci: Temiz bez torbalarda suyu süzüldükten sonra keçi/koyun derilerine veya özel bidonlara sıkıca basılır. %75-80 nem oranına sahip soğuk hava depolarında veya mağarlalarda en az 3-4 ay olgunlaştırılır. [1, 2, 4]
Tadı ve Dokusu: Kendine has yarı sert, gözeneksiz ve hafif sarımtırak beyaz bir rengi vardır. Çatal değdiğinde hafifçe ufalanır ancak ağızda tereyağı gibi eriyerek kalıcı, yoğun bir aroma bırakır. [1, 2]

Besin Değeri ve Sağlık Faydaları

Yüksek protein ve kalsiyum içeriğiyle kemik sağlığını ile kas gelişimini destekler. B vitamini yönünden zengin olduğu için kansızlığa iyi gelir ve bağışıklık sistemini korur. Ortalama 100 gramında yaklaşık 300 kalori barındırır. [1, 2, 3, 4]

Nasıl Saklanmalı ve Tüketilmeli?

Gerçek tulum peynirinin bozulmaması için hava almayacak şekilde, kendi suyu ya da nemiyle buzdolabında (+2 ila +4 °C arasında) saklanması gerekir. Kahvaltılarda sıcak lavaş ve tereyağı eşliğinde Erzincan Üzüm Pekmezi ile harika bir uyum yakalar. Ayrıca salatalarda, makarnalarda ve yöresel börek harçlarında sıklıkla tercih edilir. [1, 2]