Haluşka (Çene Çarpan)
Haluşka (Çene Çarpan)
Türk Kastamonu Mutfağı
Mantılar » Haluşka (Çene Çarpan)
Haluşka (Çene Çarpan) malzemeleri;
- Un 1 Kg.
- Tuz 1 Çay Kaşığı
- Su 400 Gr.
- Yumurta 1 Adet
- Tereyağı 250 Gr.
- Az Tuz lu Kesik Çökelek (Caba Altı) 1/2 Kg.
Haluşka (Çene Çarpan) uygulama aşamaları;
Haluşka (Çene Çarpan);
- Bir teknede, un, su, Tuz ve yumurta karıştırılır ve kulak memesinden biraz daha sert kıvamda hamur elde edilir.
- Elde edilen hamur greyfurt büyüklüğünde 2 pözüye bölünür.
- Yaslağaç (oklavayla) ile 1 cm kalınlığında inceltilir ve 1 metre çapında açılır.
- Sonrasında 6x6 cm kare şeklinde kesilir ve isteğe göre üçgen şekilde de katlanabilir.
- Hamurlar kaynayan suya konur ve 1 çay kaşığı Tuz eklenir.
- 15-20 dakika kadar pişer.
- Piştikten sonra soğuk su ile şoklanır.
- Hamur şoklandıktan sonra süzgece boşaltılır.
- Oradan da ayrı bir tavada kızdırılan tereyağına hamurlar atılır, kısa bir süre kızartılır.
- Sonrasında tek tek tepsiye dizilir ve üzerine kesik (çökelek) dökülür. 3 sıra üst üste konur.
- En üstüne de kızartılan tereyağı gezdirilir.
- "Türk insanının kültüründe yemekler genellikle yer sofrasında yenilir idi.
- Günümüz Türkiye’sinde kırsal alanlarda halen süren bu gelenek Kastamonu’da da büyük ölçüde korunmaktadır.
- Haluşka hazırlandıktan sonra sofranın ortasına genişçe bir tepside servis edilir ve herkes ortadan tabağına dilediği kadar alabilir.
- İçerisine mantı gibi Kıyma et de pişirilip konabilir.
- Bunun adına da ‘Suda Mantı’ denir. Üzerine tereyağı dökülür.
- Bu yemeğe Kastamonu’nun sahil kesiminde ‘Kulaklı Mantı’ ya da ‘Peruri’ denir."
Haluşka (bölgede yaygın bilinen diğer adıyla Çene Çarpan çorbası veya Haluj), Kastamonu'nun Seydiler ilçesinde özellikle dondurucu kış günlerinde yapılan, hem çorba hem de ana yemek niyetine tüketilen çok köklü bir göçmen hamur işi lezzetidir.
Kuzey Kafkasya mutfak kültüründen (Çerkes ve Dağıstan yöresinden) Seydiler mutfağına taşınan bu yemek, incecik açılıp küçük kareler halinde kesilen hamurların (kulak hamuru), yeşil mercimek ve bol sarımsaklı-sirbeli (veya yoğurtlu) bir su içinde pişirilmesi esasına dayanır. Çorbanın içindeki hamurların kaşığa toplu gelmesi ve çiğnerken çıkardığı sesten dolayı yöre halkı arasında eğlenceli bir yakıştırmayla Çene Çarpan adını almıştır.
Seydiler Usulü Geleneksel Haluşka (Çene Çarpan) Tarifi
Gerekli Malzemeler
Hamuru İçin:
- 2 su bardağı un
- 1 adet yumurta
- Yarım çay bardağı su (sıkı bir hamur için azar azar eklenecek)
- 1 çay kaşığı Tuz
Çorba Tabanı İçin:
- 1 su bardağı yeşil mercimek (önceden hafifçe haşlanıp kara suyu süzülmüş)
- 1 adet kuru soğan
- 2 yemek kaşığı tereyağı
- 1 yemek kaşığı domates salçası
- 6-7 su bardağı sıcak su (veya et/tavuk suyu)
- Tuz , karabiber, pul biber
Sos ve Servis İçin:
- 4-5 diş sarımsak (ezilmiş)
- 2 yemek kaşığı sirke (isteğe göre)
- Üzerine gezdirmek için kuru naneli kızdırılmış tereyağı
Adım Adım Hazırlanışı
- Hamurun Hazırlanması: Un, yumurta, Tuz ve suyu karıştırarak mantı hamurundan biraz daha sert, sıkı bir hamur yoğurun. Hamuru nemli bir bez altında 20 dakika dinlendirin.
- Kare Kesim (Haluşka Şekli): Dinlenen hamuru unlanmış tezghta merdane veya oklava yardımıyla mantı yufkası kalınlığında açın. Açtığınız yufkayı önce uzun şeritler halinde, ardından dikine keserek küçük küçük kareler (yaklaşık 1x1 cm boyutunda) elde edin. Hamurların birbirine yapışmaması için hafifçe unlayın.
- Çorba Temelinin Hazırlanması: Derin bir çorba tenceresinde tereyağını eritin. Yemeklik doğranmış soğanları pembeleşene kadar soteleyin. Salçayı ekleyip kokusu çıkana kadar kavurduktan sonra sıcak suyu (veya et suyunu) ilave edip kaynamaya bırakın.
- Birleştirme ve Pişirme: Kaynayan salçalı suya önceden haşlayıp süzdüğünüz yeşil mercimekleri ekleyin. Ardından hazırladığınız haluşka hamurlarını tencereye karıştırarak yavaş yavaş salın. Hamurlar yumuşayıp suyun yüzeyine çıkana kadar yaklaşık 15 dakika orta ateşte pişirin.
- Çene Çarpan Dokunuşu (Ekşili Sarımsak): Ocağın altını kapatmaya yakın, ezilmiş bol sarımsak ve sirke karışımını çorbaya ilave edin. Bir taşım daha kaynatıp altını kapatın.
- Servis: Küçük bir tavada kızdırdığınız bol kuru naneli tereyağını çorbanın üzerine gezdirerek sıcak sıcak kâselere servis yapın.
Paylaş
Türk Mutfağı Mantılar Haluşka (Çene Çarpan)
